De vijf cementbedrijven in België (leden van Febelcem) zijn CCB, Cemminerals, Heidelberg Materials, Holcim en VVM. Ze zijn gevestigd in Wallonië en Vlaanderen en zijn geïntegreerd in het lokale industriële weefsel, of ze nu deel uitmaken van grote internationale groepen of niet.
Het fundament van onze leefomgevingen en infrastructuur
De sector in cijfers 2024
In 2024 werd het verbruik van grijs cement in België geraamd op 5.400.000 ton, tegenover 5.800.000 ton in 2023, wat neerkomt op een daling van ongeveer 7 %.
Geschatte omzet
Totale productie
Export
Gemiddelde klinkerfactor
Sectorpresentatie
Productie van de leden
De totale leveringen van grijs cement door de leden van Febelcem bedroegen in 2024 6.873.000 ton, een daling van 5 % ten opzichte van 2023. Het aandeel van de leveringen van de leden op de Belgische markt vertegenwoordigt 71 % van hun totale leveringen in 2024, een percentage dat zeer vergelijkbaar is met voorgaande jaren.
Evolutie van de klinkerfactor
Een belangrijke indicator in de Roadmap voor de decarbonisatie van de cementsector is de gemiddelde klinkerfactor. Dit is de gemiddelde hoeveelheid klinker die wordt gebruikt bij de productie van de verschillende cementsoorten die door de leden van Febelcem op de Belgische markt worden verkocht. In 2024 is deze klinkerfactor verder gedaald van 62 % in 2023 naar 61 %.
Verbruik
De sector van het stortklaar beton blijft de grootste verbruiker van cement van de leden van Febelcem. In relatieve cijfers neemt deze sector 58 % van de binnenlandse leveringen voor zijn rekening, ofwel meer dan 2,8 miljoen ton. De leveringen op bouwplaatsen vertegenwoordigen 18 % van de leveringen, ofwel bijna 900.000 ton. In totaal vertegenwoordigt ter plaatse gestort beton dus drie vierde van het betonverbruik op de Belgische markt. Het aandeel van de leveringen aan de sector van de prefabbetonproducten en vezelcement bedraagt iets meer dan 900.000 ton, ofwel bijna 19 % van het volume. Ten slotte bedragen de leveringen aan de handel iets minder dan 250.000 ton, ofwel 5 % van de leveringen.
Lokalisering
De geografische ligging van de Belgische cementindustrie is te danken aan de geologische structuur van het land. De klinkerproductielocaties en geïntegreerde cementfabrieken zijn dan ook geconcentreerd in Wallonië, in de buurt van de grondstofwinningsgebieden. Ze bevinden zich in de buurt van Doornik, Bergen en Luik, waar rijke kalksteengroeven zorgen voor de aanvoer van de grondstoffen die nodig zijn voor de productie van klinker.
Voor de cementproductie zijn ook vermalingsintallaties nodig, die op verschillende plaatsen kunnen worden geïnstalleerd, met name in de havengebieden van Gent en Antwerpen.
Werkgelegenheid
Werknemers van de cementindustrie hebben doorgaans een hoog opleidingsniveau. Geologen, mijningenieurs, scheikundig of industriële ingenieurs, automatiseerders, elektriciens en andere gespecialiseerde technici zijn allemaal afgestudeerden die tal van carrièremogelijkheden vinden in de cementindustrie. Bedrijven hebben een groot aantal hooggekwalificeerde werknemers in dienst die dankzij specifieke opleidingsprogramma’s op de hoogte blijven van de nieuwste technieken.
Momenteel hebben de vijf cementproducenten in België ongeveer 1.000 mensen in dienst, alleen al voor de cementactiviteit. Als we echter de aanverwante sectoren van stortklaar beton en prefabbeton meerekenen, biedt de cement- en betonindustrie in België werk aan 10.000 mensen, zonder de indirecte banen (onderaanneming, transport, enz.) mee te tellen .
De sociale partners beschouwen de cementsector terecht als een referentiesector op het gebied van paritaire relaties. De sector kent weinig conflicten en wordt dikwijls als voorbeeld aangehaald voor de sociale vrede.
Statistische gegevens
Uitvoerleveringen
Bron: Febelcem
| Bestemming | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| % | % | % | % | % | % | % | % | % | % | |
| Nederland | 36,0 | 34,6 | 29,2 | 28,5 | 30,3 | 20,9 | 34,7 | 35,5 | 44,4 | 49,8 |
| Frankrijk | 56,6 | 61,3 | 61,4 | 66,2 | 66,7 | 73,4 | 0,2 | 60,3 | 48,4 | 42,3 |
| Duitsland | 5,0 | 3,2 | 5,1 | 4,3 | 2,8 | 4,6 | 4,4 | 3,9 | 2,9 | 1,6 |
| G.H. Luxemburg | 1,3 | 0,3 | 0,1 | 0,7 | 0,1 | 1,0 | 0,7 | 0,3 | 1,1 | 1,3 |
| Andere E.U. | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,1 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
| Totaal E.U. | 99,1 | 99,9 | 95,8 | 100,0 | 100,0 | 100,0 | 100,0 | 100,0 | 96,8 | 95,0 |
| EUROPE EXTRA E.U. | 0,0 | 0,0 | 4,2 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 3,2 | 5,0 |
| Totaal (1.000 T) | 1.384 | 1.283 | 1.425 | 1.602 | 1.873 | 1.919 | 2.012 | 1.838 | 2.131 | 1.970 |
Cementverbruik in Europese landen
Bron: Cement Europe
| 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | |
| België | 6.403 | 6.211 | 6.148 | 6.003 | 6.610 | 6.492 | 7.340 | 6.180 | 5.800 |
| Duitsland | 26.638 | 27.497 | 28.826 | 28.991 | 28.667 | 30.108 | 29.147 | 28.032 | 23.242 |
| Frankrijk | 17.170 | 17.429 | 18.120 | 18.580 | 18.246 | 18.624 | 20.265 | 19.147 | 17.938 |
| G.H. Luxemburg | 465 | 457 | n/a | 512 | 478 | 421 | n.a. | 484 | 481 |
| Italië | 19.596 | 18.650 | 18.650 | 18.982 | 18.680 | 17.706 | 20.450 | 19.068 | 19.824 |
| Nederland | 4.040 | 4.240 | n/a | 4.945 | 5.200 | 4.950 | n.a. | 5.050 | 4.800 |
| Spanje | 11.492 | 11.104 | 12.373 | 13.409 | 14.718 | 13.361 | 15.008 | 14.904 | 14.484 |
| Verenigd Koninkrijk | n/a | 12.001 | 11.796 | 11.739 | 11.605 | 10.381 | 12.367 | 12.010 | 11.082 |
| Totaal E.U. | 152.246 | 154.208 | 159.216 | 167.081 | 169.049 | 164.942 | 182.839 | 175.765 | 161.866 |
Afzet in België
Bron: Febelcem
| Volgens vervoermiddel | Volgens leveringsvorm | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | Spoor | Vrachtwagen | Verpakt | Bulk | ||
| Jaren | Totaal | Totaal | Totaal | Totaal | Totaal | Totaal |
| (x 1.000 t) | (%) | (%) | (%) | (%) | (%) | |
| 2019 | 4.900 | 4,5 | 0,0 | 95,5 | 5,6 | 94,4 |
| 2020 | 4.798 | 4,7 | 0,0 | 94,9 | 6,7 | 93,3 |
| 2021 | 4.904 | 4,0 | 0,0 | 96,0 | 6,3 | 93,7 |
| 2022 | 4.554 | 4,1 | 0,0 | 95,9 | 5,8 | 94,2 |
| 2023 | 5.097 | 3,4 | 0,0 | 96,6 | 4,6 | 95,4 |
| 2024 | 4.902 | 3,4 | 0,0 | 96,6 | 4,2 | 95,8 |
Afzet in België
Bron: Febelcem
| Naar cementsoort | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaren | Totaal | CEM I | CEM II | CEM III | CEM V | CEM VI |
| (x 1.000 t) | (%) | (%) | (%) | (%) | (%) | |
| 2019 | 4.900 | 28,4 | 8,0 | 59,1 | 4,5 | 0,0 |
| 2020 | 4.798 | 28,8 | 9,0 | 56,9 | 5,3 | 0,0 |
| 2021 | 4.904 | 28,9 | 10,5 | 55,6 | 4,9 | 0,0 |
| 2022 | 4.554 | 28,1 | 12,0 | 54,6 | 5,0 | 0,0 |
| 2023 | 5.097 | 22,0 | 18,0 | 54,6 | 5,0 | 0,0 |
| 2024 | 4.902 | 18,7 | 16,9 | 57,8 | 6,0 | 0,0 |
Afzet in België
Bron: Febelcem
| Gemiddelde klinkerfactor | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaren | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| 62,3 | 63,1 | 63,1 | 63,2 | 63,1 | 63,8 | 65,7 | 63,6 | 62,0 | 61,0 |
Afzet in de cementverwerkende industrie
Bron: Febelcem
| Jaren | totaal | Betonprodukten & Vezelcement | Stortklaarbeton | Leveringen op de bouwplaats | Leveringen in de handel |
|---|---|---|---|---|---|
| (x 1.000 t) | (x 1.000 t) / ( % ) | (x 1.000 t) / ( % ) | (x 1.000 t) / ( % ) | (x 1.000 t) / ( % ) | |
| 2019 | 4.900 | 1.115 / 22,8 | 2.973 / 60,7 | 476 / 9,7 | 335 / 6,8 |
| 2020 | 4.798 | 1.080 / 22,0 | 2.983 / 62,2 | 491 / 10,2 | 341 / 7,1 |
| 2021 | 4.904 | 1.081 / 22,0 | 2.984 / 60,8 | 491 / 10,0 | 342 / 7,0 |
| 2022 | 4.554 | 1.055 / 23,2 | 2.710 / 59,5 | 457 / 10,0 | 287 / 6,3 |
| 2023 | 5.097 | 984 / 19,3 | 2.936 / 57,6 | 892 / 17,5 | 285 / 5,6 |
| 2024 | 4.902 | 917 / 18,7 | 2.853 / 58,2 | 891 / 18,2 | 242 / 4,9 |